शिवाजी महाराज 

" माझ्या आदर्शाला तुम्ही मंदिरात ठेऊ नका

त्याला देव म्हणून पुजू नका

ज्याने मला पंख दिले ते पंख असे चार भिंतीच्या गाभाऱ्यात बसवून छाटू नका

शिवाजी देव नाही तो आहे महापुरुष,

ती आहे तळपती तलवार,

ती आहे ज्वाला,

ती आहे क्रांतीची मशाल

ही मशाल तेवत ठेवा तुमच्या माझ्या मनात

जशी माझ्या राजाने नष्ट करू पाहिली जातीयता,

जशी माझ्या राजाने नाकारली गुलामगिरी

तसे तुम्हीही व्हा निर्भीड आणि निर्भीस्त 

शिवाजी दिनदुबळ्यांचा राजा होता,

आयाबहिणींचा मायबाप होता,

दुश्मनांचा कर्दनकाळ होता

भुकेल्या पोटाचा घास होता

तळपता सूर्य होता 

तसे तुम्हीही बना

बंद करा एकमेकांचे पाय खेचणे 

धुडकारून द्या जातीची कवाडे आणि नाकारा सारीच गुलामगिरी 

फेकून टाका अंधश्रद्धेची जळमटे

शिवबा हा कधीच  मरत नसतो

तो कायमच जिवंत राहतो

तुमच्या आणि माझ्यात मनात 

प्रेरणा बनून

तेव्हा माझ्या महाराजाला महाराजच राहू द्यात

त्याला देव म्हणून गुदमरवू नका

त्याला मुक्तीदाताचं राहू द्यात

या साऱ्या मानवतेचा ''

                 Written by me

              Rupali Sonawane

 मुक्तिदाता - जोतिबा  आणि साऊ। "                        ‌              

जिथं बंधनाला स्वातंत्र्य म्हणून जपलं गेलं                                    जिथं चुल आणि मुल हे स्त्रीयांसाठी विश्व ठरवलं गेलं                     जिथं अन्यायाला न्याय म्हणून मिरवलं गेलं                                  जिथं सत्याला मूठ माती दिली गेली‌                                                  ‌‌‌‌‌‌‌‌             ‌‌                    ‌                              ‌                                                                                                                               जिथं विधवांना व्याभिचारी म्हणून नाकारलं गेलं                           जिथं स्त्रीला उपभोग्य वस्तू मानलं गेलं                                        अशा  काळाला वाचा फोडली                                                  ती माझ्या जोतिबा आणि साऊनी  ‌‌‌‌                                                        ‌‌ ‌‌‌  ‌                  ‌‌‌‌‌                                  स्त्रीला गुलामगिरीतून मुक्त करुन                                          तिच्या दासत्वाची कबर बांधली                                                ती माझ्या जोतिबा आणि साऊनी।                                             भिडे वाड्यात शाळा काढून                                                  तिला रणरागिनी ज्वाला बनविली                                               ती माझ्या जोतिबा आणि साऊनी।                  ‌       ‌          ‌                                                        ‌                                                                                                                                               अशा स्त्री जातीच्या मुक्तिदात्यांना                                             स्त्रीला माणूसपण बहाल करणाऱ्या                                           जोतिबा आणि साऊला कोटी कोटी धन्यवाद                               कोटी कोटी प्रणाम

रामजी आंबेडकर

 रामजी आंबेडकर

यलगार तुझा  हा ध्यास तुझा

अंतरीची आग जीवाचा प्राण तुझा 

भिवा तुझा हा उद्याचा सूर्य तुझा 

ओळखीले ज्या हिऱ्याला तू सोनार असा 

                   तू कणा तू आधार 

                   तू  कष्टकऱ्याचा हात 

                    तू धगधगती ज्वाळा 

                     तू  पेटती  मशाल

तू मेलेल्यांचा  श्वास 

अन उद्याची तळपती तलवार 

तू भिवाच्या हृदयाचा ध्यास 

अन  फक्त तूच आमच्या बापाचा  बाप 

                    हा  पहिला अन अखेरचा जोहार 

                     मायबाप तुजला 

                     स्विकार येथूनच 

                      हा भावपूर्ण सलाम तुजला. 

                                                           

                                                 रुपाली  रा. सोनवणे

 निःशब्द 

                      (समर्पित जनता कर्फ्यु )

आज सारेच निःशब्द होते 

कावळ्याच्या कावकावाशिवाय

आणि चिमण्यांच्या चिवचिवाशिवाय 

उभ्या आसमंतात दुसरे काहीच नव्हते 

           आज प्रत्येक जात अन प्रत्येक भाषा निःशब्द होती 

            एकमेकांचे वैरी झालेली ही माणसे निःशब्द होती

            आकाशात पक्षी मुक्त  तर माणूस  मात्र                                              

              आपल्याच घरात कैदी होता 

झाडेही निःशब्द होती 

का?  ती माणसासाठीच प्रार्थना करीत होती 

ज्यांचे आम्ही संहारक झालो तीच आमची 

तारक  बनू पाहत होती 

                आज या मुक्यांचा किलबिलाट 

               माणसांच्या आवाजापेक्षाही मोठा झाला होता 

               त्यांचीच घरटे मोडणारा माणूस आज सगळ्यालाच 

                पारखा  झाला होता 

माणसाला या कोरोनाने अंताची चाहूल दिली 

आता तरी जागा हो म्हणून दृष्टी दिली 

खरेच तो हे करेल का 

जगा आणि जगू दया हा मंत्र जपेल  का? 

                                                          रुपाली सोनवणे

 कविता - तुझ में सबकुछ 

खोए हुए अपने आपको पा ले 

खुश रहने के लिए हर कदम बढा ले 

ना जाने कितनी बार भौतिक  चिजों के 

पीछे भागा तू

ना जाने कितनी बार लोगों को टटोला तुमने

 

           तुम सब में बसे हुए 

            तुम ही  ज्ञान की मुरत 

            तुम खुद्द ही मनपर काबू          

             पानेवाले 

             तुझ  में  बसी हर सांस को 

             जन्म मृत्यू से पार करानेवाले 

जिम्मेदारीयोंने घेरा तुम्हे

हां लेकिन इन्ही जिम्मेदारीयों से सिखा  तुमने 

है तुझमें क्षमता जिम्मेदारीयां निभाने की 

है तुझमें क्षमता जरूऱतो को कम करने  की 

 

अपने मन और बुद्धि को लेकर

 वर्तमान में  जी ले तू 

 तुझपर यह  हावी होने से पहले ही

बन जा इनका मदारी तू 

अपने से हुई गलती को सुधार 

अपने आप तू 

 

ना खड़ा रह कटहरे में 

ना दे किसीको सफाई तू 

क्या झूठ? क्या सच? 

 क्यों तोले अपने आपको तू ? 

क्या मिथ्या? क्या साया? 

क्यों न जाचें स्वयंम को  तू ? 

सबका कर स्वीकार तू 

 नहीं तेरे जैसा कोई  यह जान तू 

पाई हुई हर एक  चोट को बारबार 

क्यों रोंदे  तू !

 छोडकर हर मेल मुटाव 

 क्यों ना बने  शांतीदूत तू 

               तुझमें बसी पूरी कायनात 

                तुझमें बसी शक्ती 

                अपने ही हुंकार से 

                कर दे भय का नाश तू 

               क्यों भागे पगले 

                क्यों पिछा छुडाए 

                तेरे ही अपने बेशर्त प्यार  करनेवाले 

                  

बिना जाने  हिरे  को 

पत्थर समझ क्यों  ठुकराए तू? 

कृतज्ञता से सभीको  धन्यवाद दे तू   

इतना पाएगा विश्वास न रख पाएगा 

जो मांगेगा हर घड़ी पाएगा 

तू शक्ती तू ही भक्ति 

तुझमें छुपी सृष्टि

हर घड़ी बदलती जिंदगी

क्यों अपनी ही जिन्दगी अपने हाथों से कुचलें    तू? 

 बचपन बीता बीती जवानी बुढ़ापे में सोचें तो? 

 कैसी कटी  यह यात्रा पहिएवाली 

सब कुछ इतना मीथ्या था 

मैं कितना अज्ञानी था 

सब मोहमाया था 

फिर भी मैं उस में डूबता था l

अस्सी  साल की उम्र में 

तुझे  जीने की चाह है  

जिंदगी समझ आई 

तब यमराज तेरे पास है l

 शिक्षक

तुम्ही होतात म्हणून शिक्षित झालो 

कधी छडीचा मार खाल्ला

 आणि तुम्ही वटारलेल्या डोळ्यात अख्खे पुस्तक वाचिले

तुम्ही होतात म्हणून

वर्ण शिकले

तुम्ही होतात म्हणूनच

 वेडयावाकडया रेषांचे चित्र बनले

तुम्ही होतात म्हणून

जग वाचले 

आणि तुम्ही होतात म्हणूनच

जमिनीवर घट्ट पाय रोवून उभे राहिलो

तुम्ही होतात म्हणून

विवेकी आणि सृजन झालो

आणि तुम्ही होतात म्हणूनच सामान्यातही आम्ही

असामान्य बनलो

                          Written by me

                           रुपाली सोनवणे